پنج شنبه ۸ تیر ۱۳۹۶   |   Thu June 29, 2017  
   
 
 آرشیو  |  جستجو         
         صفحه اصلی   |
     پربازدیدترین ها
مجله بهداشت و سلامت - سال هفتم- شماره 37
مجله بهداشت و سلامت - سال ششم- شماره 36
مجله مدیریت شهری - سال هفتم- شماره 2
ورزش و سرگرمی - سال هفتم- شماره36
مجله مدیریت شهری - سال هفتم- شماره 1
معلومات عمومی - سال هفتم- شماره 1
مجله بهداشت و سلامت - سال هفتم- شماره 39
معلومات عمومي - سال هفتم - شماره 2
مجله فناوری اطلاعات - سال هفتم- شماره 32
مدیریت شهری - سال هفتم- شماره 3
     مدیریت شهری
مدیریت شهری -  شماره 8
مديريت شهري -  شماره 7
مدیریت شهری -  شماره 6
مدیریت شهری -  شماره 5
مدیریت شهری -  سال هشتم-شماره 4
مدیریت شهری -  سال هفتم- شماره 3
مجله مدیریت شهری -  سال هفتم- شماره 2
مجله مدیریت شهری -  سال هفتم- شماره 1
  بیشتر ...
     فناوری اطلاعات
فناوري اطلاعات -  شماره 33
مجله فناوری اطلاعات -  سال هفتم- شماره 32
مجله فناوری اطلاعات -  سال هفتم- شماره 31
مجله فناوری اطلاعات -  سال ششم- شماره 30
مجله فناوری اطلاعات -  سال ششم- شماره 29
مجله فناوری اطلاعات -  سال ششم- شماره 28
مجله فناوری اطلاعات -  سال پنجم- شماره 27
مجله فناوری اطلاعات -  سال پنجم- شماره 26
مجله فناوری اطلاعات -  سال چهارم- شماره 25
مجله فناوری اطلاعات -  سال چهارم- شماره 24
  بیشتر ...
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩٢/٠۶/٠۵ تعداد بازدیـد : ١٠۵۵ نسخه چاپی
 
 مدیریت شهری
 سال هفتم- شماره ٣
 
 
 
مدیریت شهری

 

عناوین این شماره:

 :: برنامه ريزي شهري

:: روش سيستمي طرح ريزي شهري

:: سابقه تحولات شهرسازي



برنامه ريزي شهري

- برنامه ریزی عبارت از پویش هدایت عقلایی سازوکار تصمیم گیری در امور توسعه اقتصادی-اجتماعی در ابعاد زمانی بلند مدت ، میان مدت و کوتاه مدت به منظور بهره برداری منطقی و هماهنگ از امکانات و منابع برای تامین نیازمندی های عمومی و اساسی جامعه است .

(معصومی اشکوری ، سید حسن ؛ اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای ، انتشارات پیام ، چاپ چهارم ، ١٣٨٧ ، صفحه ٣٢-٣٣ )

 

- برنامه ریزی عبارت از یک فرآیند آگاهانه است که به منظور دستیابی به اهداف معین و مشخص ، انجام یک سلسله اقدامات و فعالیت های مرتبط به یکدیگر را در آینده پیش بینی می کند .

( معصومی اشکوری ، سید حسن ؛ اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای ، انتشارات پیام ، چاپ چهارم ، ١٣٨٧ ، صفحه ٣٣ )

- برنامه ریزی عبارت است از سازوکار مشارکت نهادها و دستگاه های مختلف دولتی و غیر دولتی در فرآیند تصمیم سازی و تصمیم گیری های امور توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور .

( معصومی اشکوری ، سید حسن ؛ اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای ، انتشارات پیام ، چاپ چهارم ، ١٣٨٧ ، صفحه ٣٣ )

- برنامه ریزی عبارت است از فرآیند پیش بینی انجام فعالیت هایی در آینده مشخص بر اساس پدیده های گذشته ( رویدادها و روندها ) با در نظر گرفتن حال و احتمالات آینده به منظور تحقق هدف های معین .

( معصومی اشکوری ، سید حسن ؛ اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای ، انتشارات پیام ، چاپ چهارم ، ١٣٨٧ ، صفحه ٣۵ )

- برنامه ریزی عبارت است از ارائه طرقی برای عملیات آینده که متضمن نتایج معین با هزینه مشخص و در  دوره زمانی معلوم است .

( سلطانی ، حسن ؛ کشاورز ، یوسف ؛ اصول سرپرستی و سرپرستی سازمان ، انتشارات موسسه کتاب مهربان نشر ، چاپ دهم ، زمستان ١٣٨٧ ، صفحه ۴٧ )

- برنامه ریزی را پیش بینی اهداف آتی سازمان و راه های رسیدن به این اهداف از طریق تلاش های ذهنی شامل خلاقیت و توآوری و انتخاب بهترین گزینه دست یابی به آن است .

( سلطانی ، حسن ؛ کشاورز ، یوسف ؛ اصول سرپرستی و سرپرستی سازمان ، انتشارات موسسه کتاب مهربان نشر ، چاپ دهم ، زمستان ١٣٨٧ ، صفحه ۴٨ )

- برنامه ریزی با سه ویژگی همراه است ؛ ١. برنامه ریزی ماهیتا با پیش بینی همراه است   ٢. برنامه ریزی یک  نظام تصمیم گیری است   ٣. برنامه ریزی بر نتایج مطلوب آینده تاکید دارد .

( سلطانی ، حسن ؛ کشاورز ، یوسف ؛ اصول سرپرستی و سرپرستی سازمان ، انتشارات موسسه کتاب مهربان نشر ، چاپ دهم ، زمستان ١٣٨٧ ، صفحه ۴٧ )

- برنامه ریزی ، فرآیندی برای نیل به آینده ای مطلوب است .

( شیعه ، اسماعیل ؛ کارگاه برنامه ریزی شهری ، انتشارات دانشگاه پیام نور ، چاپ پنجم ، آبان ١٣٨٧ ، صفحه ٢ )

- برنامه ریزی عبارتست از کوشش آگاهانه و تنظیم شده برای انتخاب بهترین راه ها جهت رسیدن به هدف های مشخص توسعه اقتصادی-اجتماعی .

( مطیعی لنگرودی ، سید حسن ؛ برنامه ریزی روستایی با تاکید بر ایران ، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد ، چاپ اول ، زمستان ١٣٨٢ ، صفحه ١۵ )

- برنامه ریزی عبارت است از پویش هدایت عقلایی مکانیسم تصمیم گیری ، در امور توسعه اقتصادی-اجتماعی ، در ابعاد زمانی بلند مدت ، میان مدت و کوتاه مدت ، به منظور بهره برداری منطقی و هماهنگ از امکانات و منابع ، در جهت تامین نیازمندی های عمومی و اساسی جامعه.

( پولادژ ، محمد ؛ آینده نگری رشد و توسعه در سیستم برنامه ریزی ، چاپ صنوبر ، ١٣۶٧ ، صفحه ١٠٣ )

- برنامه ریزی یعنی تصمیم گیری و اجرای اموری که آینده ای بهتر با رفاهیت بیشتر را برای جامعه و فضای انسانی به ارمغان می آورد .

( مطیعی لنگرودی ، سید حسن ؛ برنامه ریزی روستایی با تاکید بر ایران ، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد ، چاپ اول ، زمستان ١٣٨٢ ، صفحه ١۶ )

- برنامه ریزی را عبارت از کوششی در جهت انتخاب بهترین برنامه ها درجهت رسیدن به هدف های مشخص بدانیم که ممکنست این کوشش ها و برنامه ها ، تا مرحله ی نهایی هدف نیز پیش نرود ، بلکه گام هایی در جهت رسیدن به آن باشد .

( شیعه ، اسماعیل ؛ مقدمه ای بر مبانی برنامه ریزی شهری ، انتشارات علم و صنعت ایران ، چاپ چهاردهم ، ١٣٨٣ ، صفحه ٨۵-٨۶ )

برنامه ریزی در یک مفهوم کلی یعنی پیش بینی راه ها ، روش ها و امکانات برای رسیدن به یک یا چند هدف

   

روش سيستمي طرح ريزي شهري

بزرگترين تحولي كه از اين مقطع زماني در عرصه مطالعات شهري و تهيه طرح هاي توسعه اتفاق مي افتد، تغيير روش تهيه طرح از تك بعدي ديدن و بررسي تحولات آينده براساس رونــد گذشته، ورود به عرصه سيستمي و نگاه به شهر به عنوان يك سيستم است. براساس اين روش، مراحل روند طرح ريزي، چرخه پيوسته اي از مراحل تحليل و جمع بندي است كه جايگزين روند استنتاج سنتي مي شود. مراحل اين روش جديد به شرح زير قابل طبقه بندي است:

 

·        تدوين اهداف طرح ريزي براي محدوده مورد مطالعه

·        ايجاد بانك اطلاعاتي براي تشريح رفتار گذشته و حال سيستم

·        پيش بيني و مدل سازي

·        ارزيابي گزينه هاي توسعه و انتخاب گزينه مطلوب

·        اجراي طرح و كنترل سيستم شهري

 

سابقه تحولات شهرسازي

فعاليت هاي مرتبط با تهيه طرح هاي جامع شهري در ايران از دو نظر قابل بررسي است، يكي لحاظ نمودن آثار پيشينيان از دوران باستان تا زمان حاضر و ديگري براساس مطالعات طرح توسعه شهري به مفهوم امروزين.

واقعيت اين است كه اگر چه سابقه تهيه طرح توسعه شهري در ايران قدمت اندكي دارد و حداكثر به نيـم قرن مي رسد. اما ميراث به جاي مانده از پيشينيان كه قبل از ميلاد را نيز بعضاً در بر مي گيرد. حكايت از وجود تفكر پيش انديشيده اي دارد كه اگر چه با مفاهيم امروزين هماهنگ نيست اما قطعاً در زمان خود حاكي از وجود طرح ريزي انديشمندانه اي دارد. وجود مجموعه تخت جمشيد پاسارگاد، معبد چغاز نبيل در هفت تپه خوزستان، ارگ بم كرمان. تپه سيلك كاشان، شهر سوخته سيستان و بلوچستان و بسياري ديگر همگي حكايت از اين دارد كه سازندگان بناهاي فوق الذكر، از پيش، نياز سنجي، امكان سنجي و لحاظ نمودن جميع شرايط اقليمي و سازه اي ، امنيتي و غيره را در نظر گرفته و براساس تلفيق متناسب آنها با يكديگر به ساخت اقدام نموده اند.

علاوه بر آثار به جاي مانده از دوران باستان، شهرهايي نيز با نقشه هاي منظم و از قبل طراحي شده وجود دارد كه عموماً با شبكه بندي نظم هندسي طراحي شده اند كه از جمله نمونه هاي باقي مانـــده مي توان به شهرهاي شاپور و اردشير خوره (فيروزآباد) در فارس، جندي شاپور و ايوان كرخه در خوزستان، بابل و تيسفون اشاره كرد. از بين نمونه هاي فوق الذكر، شهر اردشير خوره با انجام محاسبات دقيق و كمي رياضي، دايره اي را به وجود آورده است كه حاكي از دقت عمل طراحان اين شهر است. همچنين در شهر نيشابور ويژگي هاي خاصي در شبكه بندي معابر مدنظر بوده است به طوري كه باعث شكل گيري شبكه شطرنجي شده است. علاوه بر اين خود شهر به سه قسمت تقسيم مي شود كه عبارتست از:

١ـ شهر خاص         ٢ـ نواحي خارج شهر       ٣ـ پاسدارخانه ها

شهرخاص داراي برج و حصار و چهار دروازه بوده كه در خارج شهر پاسگاه ها واقع شده و آنها نيز داراي دروازه بودند.

نقطه عطف اوليه در ساخت شهر ايراني كه مبتني بر نظام بندي شهر و تفكر در خصوص چگونگي تقسيم بندي آن است به دوران ساسانيان باز مي گردد. در واقع ظهور دولت ساساني، اولين حركت جامعه شهري ايران براي تمركز و رسيدن به قدرت است. زيرا تا قبل از آن، حكومت هميشه از آن جامعه ايلي مي بود كه با جنگ و ستيز به قدرت مي رسيد، ولي نطفه اصلـي دولت ساساني در شهر بسته شد و زمينه حكومت در فضاي جامعه شهري پرورش يافته است و بنا به همين دليل است كه شهر پايه نهادهاي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، سياسي و بازرگاني، اداري دولت ساساني مي گردد.

شهر پارسي از آنجايي كه مكان اصلي استقرار طبقات برتر اجتماعي همچون موبدان، جنگاوران، دبيران و دهقانان است از ديدگاه ريخت شناسي از پنج فضاي مختلف تشكيل مي شود كه طبقه بندي و جايگزيني هريك حاكي از وجود نظام برنامه ريزي شهري با نيازهاي آن زمان است. تقسيمات شهر دوره ساساني به شرح زير است:

١.       دژ حكومتي: مجموعه اي است مركب از كاخ ها، آتشگاه اصلي، ديوان ها، سربازخانه ها، ذخاير، خزاين و انبارهاي آذوقه كه به دليل اهميت دژ در بالاترين نقظه شهر و در مهمترين نقطه سوق الجيشي ساخته شده و با ديوارهاي سنگين محافظت مي گردد.

٢.       شارمياني: مجموعه اي مركب از محلات خاص براي استقرار طبقات ممتاز (از نظر اقتصادي و اجتماعي) اين بخش به وسيله ديواري سنگين با چهار دروازه به چهار سوي عالم محصور و بخشي از بازار شهر را در خود دارد. (اين قسمت در دوره اسلامي به شارستان موصوف مي گردد).

٣.       شار بيروني: مجموعه مركب از محلات، خانه ها، بازارها، باغات و مزارع پراكنده در اطراف شارمياني است. كه محل استقرار كليه مردماني كه در طبقات فوق جاي نگرفته و در ساختار قدرت نقشي ندارند مي باشد، اين بخش در دوران بعد از اسلام به ربض مشهور مي گردد.

۴.       بازار: به عنوان ستون فقرات شهر از دل شارستان (شارمياني) شروع شده و دامنه خود رابه شار بيروني (ربض) مي گستراند و در مسير خود محلات مختلفي را شكل مي دهد و به عبارتي قلب شهر را تشكيل مي دهد.

۵.       ميدان: شامل فضايي وسيع در مقابل دروازه هاي شارستان است كه در ربض ساخته مي شود و بازارها به آن باز مي شوند. ميدان محلي است براي اعلان فرمان هاي دولت، بخشودگي ها و عقوبت ها و....

ساختار تقسيم بندي شهرهاي دوره ساساني با ورود اسلام به شهر از تغيير جهان بيني برخوردار مي شود و به همين دليل عناصر كالبدي مبتني بر تفكر جديد در تفكرات تقسيم بندي نظام شهرسازي نيز وارد مي شود. بنا به همين دليل است كه شهر دوران اسلامي مفاهيم جديدي را ايجاد مي نمايد كه مهمترين آنها مسجد و محله است. بالطبع ورود اين دو عنصر به نظام شهري مستلزم جانمايي متناسب با قدر و اهميت آنها و همچنين تركيب ساير عناصر شهري با آنهاست لحاظ نمودن اين عناصر و تركيب موزون آن وظيفه اصلي برنامه ريزان و طراحان شهري است كه به دليل اهميت موضوع بطور مشخص به آن پرداخته مي شود

 

 
     
     
 
   منبع:   مرکز اطلاعات علمی و تخصصی مدیریت شهری
 
 
 
 
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩٢/٠۶/٠۵ تعداد بازدیـد : ١٠۵۵ نسخه چاپی
 
 
طبقه بندی موضوعی    
بهداشت و سلامت    
تجارت و اقتصاد    
فرهنگ و هنر    
فناوری اطلاعات    
مدیریت شهری    
معلومات عمومی    
ورزش و سرگرمی    
 
 
 
 
 
© 2005 - 2017  Hamedan.ir
آمار و اطلاعات کاربران
۶ کاربران آنلاین :
۷۰,۳۲۲ تعداد بازدید :
   
   
 
سایت های مرتبط
مرکز اطلاعات مدیریت شهری
سایت مرجع مدیریت شهری
موسسه فرهنگی تبیان
موسسه فرهنگی راسخون
 
لینک های مرتبط
شهر الکترونیک همدان
پایگاه اطلاع رسانی
مناقصات و مزایدات
پیام ها و اطلاعیه ها
 
دسترسی سریع 
آرشیـو مجلات
آرشیـو مدیریت شهری
آرشیـو مجله فناوری
آرشیو مجله بهداشت
 
 
 
کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال متعلق به شهرداری همدان بوده و هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع غیر مجاز می باشد
طراحی و پشتیبانی : سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری همدان