پنج شنبه ۳۰ فروردین ۱۳۹۷   |   Thu April 19, 2018  
   
 
 آرشیو  |  جستجو         
         صفحه اصلی   |
     پربازدیدترین ها
مجله بهداشت و سلامت - سال هفتم- شماره 37
مجله بهداشت و سلامت - سال ششم- شماره 36
مجله مدیریت شهری - سال هفتم- شماره 2
مجله مدیریت شهری - سال هفتم- شماره 1
ورزش و سرگرمی - سال هفتم- شماره36
مجله بهداشت و سلامت - سال هفتم- شماره 39
معلومات عمومی - سال هفتم- شماره 1
معلومات عمومي - سال هفتم - شماره 2
مجله فناوری اطلاعات - سال هفتم- شماره 32
مدیریت شهری - سال هفتم- شماره 3
     مدیریت شهری
مديريت شهري -  شماره 9
مدیریت شهری -  شماره 8
مديريت شهري -  شماره 7
مدیریت شهری -  شماره 6
مدیریت شهری -  شماره 5
مدیریت شهری -  سال هشتم-شماره 4
مدیریت شهری -  سال هفتم- شماره 3
مجله مدیریت شهری -  سال هفتم- شماره 2
مجله مدیریت شهری -  سال هفتم- شماره 1
  بیشتر ...
     فناوری اطلاعات
فناوری اطلاعات -  شماره 34
فناوري اطلاعات -  شماره 33
مجله فناوری اطلاعات -  سال هفتم- شماره 32
مجله فناوری اطلاعات -  سال هفتم- شماره 31
مجله فناوری اطلاعات -  سال ششم- شماره 30
مجله فناوری اطلاعات -  سال ششم- شماره 29
مجله فناوری اطلاعات -  سال ششم- شماره 28
مجله فناوری اطلاعات -  سال پنجم- شماره 27
مجله فناوری اطلاعات -  سال پنجم- شماره 26
مجله فناوری اطلاعات -  سال چهارم- شماره 25
  بیشتر ...
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩٧/٠١/١۶ تعداد بازدیـد : ٢٣ نسخه چاپی
 
 فرهنگ و هنر
 شماره ۴٠
 
 
 
فرهنگ و هنر

 

در این شماره می خوانید:

 گشت کامل شهری از مکان ها دیدنی:

*آرامگاه بوعلی سینا همدان

*پیاده راه بوعلی

*بازار سنتی همدان

*مسجد جامع همدان

*منطقه باستانی هگمتانه

 

 

 همدان، پایتخت گردشگری کشورهای آسیایی، میزبان گردشگرانی است که میتوانند یک گشت کامل شهری را از آرامگاه بوعلی تا تپه هگمتانه طی کنند و در مسیر با زیباییهای خیابان بوعلی، سایت موزه میدان امام(ره)، بازار سنتی همدان و مسجد جامع شهر در خیابان اکباتان دیدن کنند و پس از طی آن به منطقه تاریخی هگمتانه برسند.

*آرامگاه بوعلی سینا همدان

آرامگاه شیخ الرئیس بوعلی سینا بنای یادبود شیخالرئیس ابن سینا فیلسوف، دانشمند و طبیب مشهور ایرانی است که در میدان بوعلی سینا در مرکز شهرهمدان واقع شدهاست.

بنای ابتدایی این آرامگاه در زمان قاجاریه ساخته شد. در سال ١٣٣٠ انجمن آثار ملی ایران به مناسبت هزارمین سالروز تولد بوعلی سینا تصمیم به تجدید بنای آن گرفت. طرح ونقشه بنای فعلی توسط مهندس هوشنگ سیحون به سبک معماری قرنی که بوعلی سینا در آن میزیسته از روی قدیمیترین بنای تاریخ دار اسلامی یعنی برج گنبد قابوس در شهر گنبد کاووس اقتباس شده است.

بنای آرامگاه تلفیقی از دو سبک معماری ایران باستان و ایران بعد از اسلام است. در طراحی این مجموعه از عناصری از هنرمعماری سنتی ایرانی استفاده شده است. عناصری مانند برج، الهام گرفته از برج گنبد قابوس، باغچهها متاثر از باغهای ایرانی، آب نماها الهام گرفته از حوض خانههای سنتی و نمائی با روکار سنگهای حجیم و خشن خارا که با سنگ گرانیت کوهستان الوند آراسته شده و نمودار کاخهای باستانی ایرانیان است.

کار ساخت بنای جدید آرامگاه در سال ١٣٣٣ هجری شمسی به پایان رسید. محل فعلی آرامگاه بوعلی منزل مسکونی ابو سعید دخوک، دوست صمیمی بوعلی سینا بوده است که او نیز در جوار بوعلی سینا مدفون میباشد. درحال حاضر تالار جنوبی آرامگاه به عنوان موزه محل نگهداری سکه، سفال، برنز و سایر اشیاء کشف شده مربوط به هزارههای قبل از میلاد و دوران اسلامی اختصاص یافته و در تالار شمالی کتابخانهای مشتمل بر ٨٠٠٠ جلد کتاب خطی و چاپی نفیس ایرانی و خارجی و غرفههایی مربوط به آثار بو علی سینا و شعرا و نویسندگان همدانی نگهداری میشود.

در غرفه آثار بوعلی عکسی از جمجه بوعلی نیز در معرض دید گذاشته شده که گمان میرود به هنگام تخریب مقبره قدیمی تهیه شده است. مکمل این بنا بوستانی به شکل نیم دایره با فضای سبز است و نیز تندیس ابوعلی سینا در حالی که کتابی در دست دارد در ضلع شرقی میدان نصب شده است.

*پیاده راه بوعلی

لذت قدم زدن در یک پیاده راه با مبلمان زیبا که ه یک حاکی از فرهنگ مردمان این شهر است و خرید از فروشگاهها و پاساژهای زیبای این خیابان طعم یک قدم زدن دلنشین را در خاطرهها ماندگار میکند.

*بازار سنتی همدان

بازار تاریخی همدان از آثار دوره قاجاریه در شهر همدان میباشد که در مرکز شهر همدان و در محدوده خیابانهای اکباتان، شهدا و باباطاهر قرار دارد. این بازار نیز همچون بازارهای اغلب شهرهای قدیمی ایران، دارای سقف بوده و از بافت معماری اسلامی برخوردار است.

به علت موقعیت خاص جغرافیایی همدان و قرار گرفتن در مسیر راههای ارتباطی شهرهای غربی و نیز زائران انبوهی که از میانه و مناطق دوردست جهت زیارت عتبات عالیات در همدان توقف مینمودند، این شهر از اهمیت خاص اقتصادی و جغرافیایی به ویژه از دوران صفویه برخوردار بود. ویلیام جکسن مینویسد: «بازارهای همدان دارای سقفند و بیش از ۵٠٠ دکان پر مشتری در آنها قرار دارد. بازرگانان از این شهر با عنوان «انبار ایران» یاد میکنند. از جمله کالاهای بازرگانی، اجناس چرمی را باید نام برد زیرا همدان شهر دباغخانههاست. همدانیها در ساختن و عمل آوردن پوست گاو و گوسفند و ساختن اجناس تجملی از آنها، شهره شدهاند».

بازار تاریخی همدان دارای بیش از ٣٠ راسته است که هر راسته اختصاص به یک نوع حرفه خاص دارد و به این ترتیب مردم برحسب احتیاجات خود میدانند که برای تهیه نیازمندیها به چه راستهای مراجعه نمایند.

جکسن در مشاهدات خود از بازار همدان مینویسد: «زین و تسمه و جامهدان و کفشهای نوک تیز را در غرفههای متعددی به معرض فروش نهادهاند. از این گذشته نمدهای نرم سفید که برای زیرانداز، نمد زین، کپنک (نوعی تنپوش ضخیم) و شولای چوپانان به کار میرود و کلاههای پوستی شبیه کلاهخود در هیچ جای ایران بهتر از همدان ساخته نمیشود همچنین ساختن غایشه».

بازارهای عمده به جز چند مورد که به خاطر جایگزین شدن اجناس کارخانهای وارداتی، تغییر نام داده و محل فروش اجناس متفرقه گردیده، همچنان فعال و پویا مشغول به تجارت هستند که از این میان میتوان به راستههای زرگران، مسگرها و چاقوسازان اشاره نمود.

در بازار تاریخی همدان سراهای متعددی وجود داشته که سرای قلمدانی یکی از ارزشمندترین آنها به شمار میرود. سرای قلمدانی در شمال غربی بازار همدان قرار گرفته و دارای مساحتی بالغ بر ١٢٣٠ مترمربع میباشد. مهمترین ویژگی سرای قلمدانی که آن را در بافت بازار قدیمی همدان برجسته نموده است، سردرِ زیبا و گچبریهای تزئینی آن به سبک آثار هنری یونان و روم باستان است که مشابه آن از نظر سبک هنری، تنها در کاخ گلستان تهران دیده شده است. وجه تسمیه این بنا نیز برگرفته از فرم معماری آن است که با سبک قلمدانهای مینیاتوری ایران ساخته شده است. این بخش از بازار محل فروش کاغذ، قلم، دوات و انواع لوازم خوشنویسی و نیز خدمات مربوط به نگاشتن نامهها، تنظیم قراردادها، عقدنامهها و اسناد تجاری و مالی متعدد بوده است.

کاروانسراها از دیگر بخشهای بازار تاریخی همدان محسوب میشوند که در دو گروه عمده جای دارند؛ کاروانسراهای تجاری همچون کاروانسرای شریفیه و کاروانسراهای کاروانی- تجاری مانند کاروانسرای گلشن (بیشتر کاروانسراهای تجاری- کاروانی دارای حیاط مرکزی هستند و حجرهها پیرامون حیاط مرکزی و در دو طبقه بنا شدهاند که حجرههای طبقه پایین به عرضه کالا اختصاص دارند و حجرههای طبقه بالا مخصوص استراحت و خواب کاروانیان بودهاند). کاروانسرای گلشن در حال حاضر مرکز فروش گلیم، موکت و پارچه میباشد.

بازار تاریخی همدان در مجاورت مسجد جامع این شهر ساخته شده تا تجار و پیشهوران نماز ظهر و عصر خود را در آنجا اقامه نمایند. البته به جز مسجد جامع، مساجد کوچکتری نیز در نقاط مختلف بازار بنا شدهاند تا کسبهای که از مسجد جامع دورتر هستند بتوانند نماز خود را در آنجا به جا آورند.

در بازار تاریخی همدان چند گرمابه عمومی نیز مخصوص بازاریان و مسافران وجود داشت که فقط روزها فعال بودند. همچنین در تقاطع راستهها، نانوایی، آشپزی، دکانهای بقالی و قهوهخانه (چایخانه) در سراسر روز به کار مشغول بودند.

*مسجد جامع همدان

مسجد جامع همدان در نزدیکى میدان مرکزى شهر و در قسمت غربى خیابان اکباتان، در محدودهٔ راسته بازارهاى شهر قرار دارد. این مسجد از بناهاى دورهٔ قاجاریه است و تاریخ شروع ساخت آن در قطار بندى جلوى ایوان بزرگ، سال ١٢۵٣ ثبت شده، لذا این مسجد همزمان با حکومت فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است.

این مسجد سه در ورودى دارد که عبارتاند از: ورودى نوساز سمت خیابان اکباتان، ورودى قدیمى با دالان طاقدار در ضلع شرقى صحن، ورودى قدیمى با دالان هشتى مقرنسکارى شده و ضلع غربى صحن، که هر سه از زیبایى چشمگیرى برخوردارند.

بناى مسجد جامع همدان داراى طرحى مستطیل شکل و چهار ایوانیِ ناقص است. قسمتهاى جنوبى این مسجد شامل ایوانى مرتفع مىباشد که رسمى بندى جلوى آن از آجر و کاشى معرق ساده ساخته شده و بر روى آن با کاشى فیروزه رنگ نام «اللّه» و نام پنج تن نوشته شده است. گنبد آن نسبتاً بزرگ و دو پوششه است. این مسجد رواقهاى زیبا و دیدنى دارد.

ضلع غربى شامل هشتى مقرنسکارى شده و شبستان کوچک و کم ارتفاع زمستانى است. ضلع شرقى مسجد در مقیاس کوچکتر از بخش قدیمى باقى مانده است.

در حال حاضر مسجد داراى سه ایوان، دو شبستان و گنبدى آجرى و صحن وسیع و دلبازى است که حوض بزرگى را در خود جاى داده است. ایوان اصلى در ضلع جنوبى واقع شده و در دو ضلع شرقى و شمالى نیز منارههایى قرار دارد. طاقنماهاى کم عمقى نیز در ضلح جنوبى صحن وجود دارد.

این مسجد در آغاز از یک شبستان تشکیل شده و با گذشت زمان، همزمان با رشد بازار، شهر و متناسب با جایگاه سیاسی و اجتماعی همدان و تحولات آن به عنوان یک فضای مهم شهری گسترش و توسعه یافته و فضاهای متنوعی به آن اضافه شده است.

عمدهترین تحولات کالبدی مسجد به دوران صفوی، قاجار و پهلوی مربوط میشود. در کاوشهای باستانشناسی در قسمتهای مختلف مسجد یافتههایی به دست آمده است که این نتایج را ارائه داده است:

لایههای تاریخی به دست آمده معرف قسمتی از شهر دوره اشکانی است که حدود آن تا این محدوده از شهر گسترش داشته و مسجد نیز بر شالوده یک بنای قدیمی ساخته شده است.

قدیمیترین منبع که ذکری از مسجد جامع همدان در آن آمده است کتاب مقدس مربوط به قرن سوم هجری است و طرح مسجد به صورت حیاط مرکزیست که سه ایوان در پیرامون آن قرار گرفته که شبستان اصلی و قدیمیترین قسمت فعلی مسجد در جبهه جنوبی آن مربوط به دوره صفوی و قاجار است.

*منطقه باستانی هگمتانه

تپه هگمتانه که شهری زیرزمینی را در خود جای داده است، در قسمت شمالی و در بافت قدیمی شهر همدان در انتهای خیابان اکباتان قرار دارد. این تپه باستانی ٣ هزار سال قدمت دارد و با مساحت حدود ٣٠ هکتار، وسیعترین تپه باستانی ایران است (با در نظر گرفتن بخشهایی که جزو محدوده تپه باستانی بوده اما اکنون ساختمانهای مسکونی بر روی آن ساخته شده، مساحت آن به بیش از ۴٠ هکتار نیز میرسد). این محوطه باستانی با توجه به اشارههای تاریخی و برداشتهای اولیه باستانشناسان و پژوهشگران، دربرگیرنده آثاری از دورههای تاریخی مختلف به ویژه ماد، هخامنشی و اشکانی میباشد.

این تپه در طول یک صد سال اخیر بارها مورد حفاری باستانشناسان داخلی و خارجی قرار گرفته است. پیشینه حفاریهای علمی این تپه به سال ١٩١٣ میلادی برمیگردد که هیأتی فرانسوی از طرف موزه لوور پاریس به سرپرستی شارل فوسی، کاوشهایی در تپه هگمتانه انجام داد اما نتایج این کاوشها هیچگاه منتشر نشد. در طی ١٠ فصل حفاری انجام شده از سال ١٣۶٢ تا ١٣٧٨ خورشیدی که حدود ١۴ هزار مترمربع از این تپه مورد کاوش قرار گرفت، یکی از کهنترین دورههای تمدن بشری نمایان شده است. همچنین یک حصار طولانی به ارتفاع ٩ متر و دو برج عظیم و کمنظیر در درون آن کشف شده است. در کاوشهای علمی که در طول این سالها به سرپرستی آقای دکتر محمدرحیم صراف به انجام رسید، یک شهر بزرگ از نوع شهرهای شطرنجی در داخل تپه هگمتانه شناسایی شد. ساخت و سازهای این شهر باستانی عبارت است از معابری به فاصلههای مساوی و موازی یکدیگر که در حدّفاصل آنها، واحدهای ساختمانی کاملاً مشابه و قرینه یکدیگر احداث شده است. این مجموعه کمنظیر علاوه بر تأسیسات آبرسانی، دارای حصاری خشتی به قطر حدود ١٠ متر است که در فواصل معین دارای برجهایی عظیم است. سازه اصلی شهر باستانی از خشت خام و در بخشهایی، از آجر تشکیل یافته است.

 

 
     
     
 
   منبع:   هگمتانه
 
 
 
 
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩٧/٠١/١۶ تعداد بازدیـد : ٢٣ نسخه چاپی
 
 
طبقه بندی موضوعی    
بهداشت و سلامت    
تجارت و اقتصاد    
فرهنگ و هنر    
فناوری اطلاعات    
مدیریت شهری    
معلومات عمومی    
ورزش و سرگرمی    
 
 
 
 
 
© 2005 - 2018  Hamedan.ir
آمار و اطلاعات کاربران
٢ کاربران آنلاین :
۸۷,۳۱۱ تعداد بازدید :
   
   
 
سایت های مرتبط
مرکز اطلاعات مدیریت شهری
سایت مرجع مدیریت شهری
موسسه فرهنگی تبیان
موسسه فرهنگی راسخون
 
لینک های مرتبط
شهر الکترونیک همدان
پایگاه اطلاع رسانی
مناقصات و مزایدات
پیام ها و اطلاعیه ها
 
دسترسی سریع 
آرشیـو مجلات
آرشیـو مدیریت شهری
آرشیـو مجله فناوری
آرشیو مجله بهداشت
 
 
 
کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال متعلق به شهرداری همدان بوده و هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع غیر مجاز می باشد
طراحی و پشتیبانی : سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری همدان